ธุรกิจดาวน์โหลดเพลงออนไลน์

ด้วยความสะดวกสบายในการฟังเพลงในรูปแบบออนไลน์เพิ่มขึ้น ทำให้การฟังเพลงจากแผ่นซีดีเลือนหายไปเรื่อยๆ แต่ปัญหาสำคัญ ที่เป็นเป็นอุปสรรคต่อการดาวน์โหลดเพลง คือ ปัญหาทางด้านลิขสิทธิ์ ที่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ นอกจากปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์แล้ว พฤติกรรมการรับชมหรือฟังผ่านทางคลิป Youtube ยังส่งผลต่อธุรกิจเพลงอีกด้วย เนื่องจากคนหันไปใช้บริการฟังเพลงฟรีทางหน้าเว็บไซต์แทนการซื้อแผ่นเพลงลิขสิทธิ์ทั้งนี้ปัญหาในการโหลดเพลงที่ผิดกฎหมาย เกิดจากเว็บไซต์เสิร์ชด้วย Google ที่ระบุการค้าหาของเว็บไซต์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด

นอกจากนี้แล้วการดาวน์โหลดเพลงบนมือถือยังได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก โดยการโหลดเสียงโทรศัพท์เรียกเข้าเป็นเสียงเพลง ซึ่งการให้บริการเพลงในระหว่างรอสายและการดาวน์โหลดมิวสิควิดีโอเข้าไปไว้ดูในเครื่องโทรศัพท์เป็นที่ได้รับความนิยมทำให้ผู้ประกอบการหันมาให้ความสนใจในการทำตลาดดาวน์โหลดเพลงเพิ่มขึ้น สำหรับในการดาวน์โหลดเพลงเต็มจะสามารถใช้โทรศัพท์ซื้อเพลงได้โดยไม่จำเป็นต้องเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต แต่ก็ควรที่จะใช้โทรศัพท์ที่โปรแกรมเล่น MP3 อยู่ด้วย พบว่าการดาวน์โหลดเพลงผ่านมือถือในปัจจุบันมีวิธีการมากมายไม่ว่าจะเป็น การก๊อปปี้มาลงในโทรศัพท์หรือการดูดเพลงมาจากคนอื่นแต่ด้วยเหตุนี้จะยุ่งยากกว่าการดาวน์โหลดผ่านโทรศัพท์มือถือ เพราะการดาวน์โหลดเป็นวิธีที่ทำได้ง่ายและรวดเร็วไม่ว่าต้องการเพลงอะไรก็สามารถดาวน์โหลดได้เลย จึงทำให้มีคนสนใจที่จะดาวน์โหลดเพลงเพิ่มขึ้น ด้วยการมียอดการดาวน์โหลดเพลงที่เพิ่มขึ้นจึงมีส่วนช่วยในการเพิ่มยอดขายทางการตลาด ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ประกอบด้านธุรกิจดาวน์โหลดเพลงออนไลน์มีรายได้เพิ่มขึ้น

ดังนั้นธุรกิจให้บริการดาวน์โหลดเพลงออนไลน์นับเป็นอีกธุรกิจหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับผู้ประกอบการ ค่ายเพลง เพราะเมื่อทุกๆค่ายเพลงก็มีการจำหน่ายเพลงผ่านช่องทางออนไลน์การช่วงชิงส่วนแบ่งการตลาดในโลกออนไลน์ก็จะมากขึ้น นอกจากนี้แล้วยังเป็นช่องทางที่ช่วยเพิ่มยอดขายได้ดีเป็นโอกาสในการขายสินค้าออนไลน์ได้ไม่ยาก และยิ่งการฟังเพลงผ่าน SmartPhoneที่ตอบโจทย์ได้ดีในด้านความสะดวกสบาย เพราะผู้ใช้สามารถใช้โทรศัพท์ในการค้นหาเพลงที่ตนเองต้องการได้ทุกที่ทุกเวลา

 

อัปโหลดและแบ่งปันวิดีโอเพลงง่ายๆผ่าน YouTube

YouTube

เป็นเว็บไซต์แลกเปลี่ยนภาพวิดีโอที่มีชื่อเสียงอย่างมากในปัจจุบัน โดยในเว็บไซต์นี้ผู้ใช้สามารถอัพโหลดภาพวิดีโอเข้าไป เปิดดูภาพวิดีโอที่มีอยู่ และแบ่งภาพวิดีโอเหล่านี้ให้คนอื่นดูได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ใน YouTube จะมีข้อมูลเนื้อหารวมถึงคลิปภาพยนตร์สั้นๆและคลิปที่มาจากรายการโทรทัศน์ มิวสิกวิดีโอ และวิดีโอบล็อกกิ้ง คลิปวิดีโอที่เผยแพร่อยู่บนเว็บไซต์ YouTube ส่วนมากเป็นไฟล์คลิปสั้นๆประมาณ 1 – 10 นาที ถ่ายทำโดยประชาชนทั่วไป แล้วอัพโหลดขึ้นสู่เว็บไซต์ของ YouTube โดยมีการแบ่งประเภทและจัดอันดับคลิปเอาไว้ด้วย เช่น ไฟล์ล่าสุด, ไฟล์ที่มีผู้ชมมากที่สุด, ไฟล์ที่ได้รับการโหวตมากที่สุด ฯลฯ YouTube เป็นเว็บไซต์ที่ให้บริการวิดีโอผ่านอินเทอร์เน็ตที่มียอดผู้ชมวิดีโอของทางเว็บไซต์ทะลุหลัก 100 ล้านครั้งต่อวัน หรือคิดเป็นราว 29 เปอร์เซ็นต์ของยอดการเปิดดูคลิปวิดีโอทั้งหมดในสหรัฐฯ ในแต่ละเดือนมีผู้อัพโหลดวิดีโอขึ้นเว็บกว่า 65,000 เรื่อง

ผู้ใช้สามารถเข้าดูวีดีโอต่างๆ พร้อมทั้งเป็นผู้อัปโหลดวีดีโอ ผ่าน Youtube ได้ฟรี

เมื่อสมัครสมาชิกแล้วผู้ ใช้จะสามารถใส่ภาพวิดีโอเข้าไป แบ่งปันภาพวิดีโอให้คนอื่นดูด้วย แต่หากไม่ได้สมัครสมาชิกก็สามารถเข้าไปเปิดดูภาพวิดีโอที่ผู้ใช้คนอื่นๆใส่ไว้ใน Youtube ได้ แต่ไม่สามารถเป็นผู้อัปโหลดวีดีโอได้ ซึ่งวิดีโอที่สามารถอัพโหลดลงยูทูบได้ ต้องมีความยาวไม่เกิน 15 นาที ยกเว้นวิดีโอจากพาร์ทเนอร์ของยูทูบที่ได้รับอนุญาตจากยูทูบ โดยขนาดของไฟล์ไม่เกิน 2 GB ยูทูปสามารถรับ file วิดีโอที่อัพโหลดเข้ามาในนามสกุลต่าง ๆ ได้แก่ .AVI , .MOV, .MP4, .FLV, .DivX รวมทั้งรูปแบบ MPEG , VOB และ .WMV  นอกจากนี้ยังรองรับไฟล์สกุล 3GP ที่อัพโหลดเข้ามาทางโทรศัพท์มือถืออีกด้วย

การรับชมวีดีโอต่างๆผ่านยูทูปนั้นผู้ใช้งานสามารถเลือกชมวิดีโอในโหมดคุณภาพต่างๆ กันได้แก่ standard quality (SQ), high quality (HQ) หรือ high  definition (HD) ตามความชอบและตามความเหมาะสม ของความเร็วในการดาวน์โหลด โดยการรับชมวิดีโอจากเว็บไซต์ เดิมผู้ชมต้องติดตั้ง Adobe Flash Player ลงในเว็บเบราเซอร์จึงจะสามารถดูได้ แต่ในปัจจุบัน ยูทูบได้เปิดให้บริการเว็บ เวอร์ชั่นใหม่ ให้สามารถชมวิดีโอได้ผ่านเว็บเบราเซอร์ใดๆ ที่รองรับมาตรฐาน HTML5 ซึ่งทำให้ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องติดตั้ง Flash Player อีกต่อไป

การคุ้มครองลิขสิทธิ์เพลงในบ้านเรา

เพลง เป็นเรื่องของความสวยงาม แต่ลิขสิทธิ์เพลงในบ้านเรากลับไม่ใช่เรื่องสวยงามเสียแล้ว เป็นเรื่องของผลประโยชน์ ช่องทางหารายได้ เป็นเรื่องเงินๆทองๆที่ไร้หัวจิตหัวใจ และพลอยทำให้ทุกฝ่ายหวาดกลัวค่าลิขสิทธิ์ขึ้นสมอง อย่าว่าแต่ร้านค้า ร้านกาแฟ หรือ คาราโอเกะเลย แม้กระทั่งนักดนตรีด้วยกันก็ยังไม่วายสับสนกับเรื่องค่าลิขสิทธิ์ที่ว่านี้ จะร้องจะเล่นแต่ละครั้งก็ยังหวั่นๆ เพราะความไม่ชัดเจนในหลักการการจัดเก็บ ตลอดจนถึงบ่อยครั้งที่เป็นการเรียกเก็บอย่างไม่เป็นธรรมนั่นเอง ทำให้ระบบเก็บลิขสิทธิ์ ซึ่งโดยกลไกของมันควรมีส่วนสนับสนุนให้เกิดการสร้างสรรค์ หรือการใช้งานดนตรีกรรมอย่างกว้างขวาง กลับกลายมาเป็นอุปสรรคในตัวเองไปแล้ว

กฎหมายไทยระบุอายุของการคุ้มครองลิขสิทธิ์งานทั่วไปว่า งานภาพถ่าย โสตทัศนวัตถุ ภาพยนตร์ สิ่งบันทึกสียงหรืองานแพร่เสียงแพร่ภาพ งานศิลปประยุกต์ ให้มีลิขสิทธิ์ตลอดอายุของผู้สร้างสรรค์ และคุ้มครองลิขสิทธิ์นั้นต่อไปอีกเป็นเวลา 50 ปี นับแต่ผู้สร้างสรรค์งานั้นเสียชีวิต รวมทั้งงานที่มีผู้สร้างสรรค์มากกว่า 1 ราย ให้การคุ้มครองลิขสิทธิ์ตลอดอายุผู้สร้างสรรค์ร่วมและคุ้มครองต่อไปอีก 50 ปี นับตั้งแต่ผู้สร้างสรรค์ร่วมคนสุดท้ายเสียขีวิต ทั้งนี้กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ไทย แนะนำาให้เจ้าของลิขสิทธิ์แจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ให้กรมฯ ทราบเพื่อประกอบการพิทักษ์และคุ้มครองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์ และเป็นแหล่งข้อมูลสำาหรับผู้ต้องการขออนุญาตใช้ลิขสิทธิ์ให้สามารถตรวจค้นเพื่อประโยชน์ในการติดต่อธุรกิจกับเจ้าองลิขสิทธิ์ด้วยอายุของการคุ้มครองลิขสิทธิ์ในประเทศในเครือข่ายสหภาพ

ตามหลักการสากลลิขสิทธิ์เพลง

การใช้เพลงเพื่อเผยแพร่ในพื้นที่สาธารณะ เช่น เล่นคอนเสิร์ต พึงต้องจ่ายค่า Public Performance หรือการที่สถานีวิทยุโทรทัศน์นำไปใช้ก็พึงต้องจ่ายค่า boardcasting หรือร้านอาหาร ร้านกาแฟ หรือร้านอะไรก็ตาม เอาเพลงไปเปิด ก็พึงต้องจ่ายทั้งนั้น แต่ปัญหาคือจะจ่ายเท่าใดจึงจะเป็นธรรม ทั้งต่อตัวเจ้าของผลงานและต่อตัวผู้ใช้งาน นั่นเป็นเรื่องที่ยังไม่มีความชัดแจ้ง หรือถึงมีความชัดแจ้งแต่ก็ยังมีความคลุมเครือไม่มีมาตรฐาน หรือมีการเลือกปฏิบัติทั้งนี้ก็เพื่อผลประโยชน์ของแวดวงผู้เกี่ยวข้องกับลิขสิทธิ์ เพราะเม็ดเงินยิ่งมากก็ยิ่งเป็นผลงานของผู้บริหารจัดการคนนั้นๆ

การขายผลงานเพลงทางอินเตอร์เน็ต ให้กับผู้บริโภคที่รักการดาวน์โหลด

ศิลปินนักร้องมีรายได้ส่วนมากมาจากการขายลิขสิทธิ์เพลงของพวกเขา แต่สำหรับนักดนตรีทั่วไปไม่ได้มีโอกาสโปรโมตหรือขายเพลงได้อย่างศิลปินที่เป็นที่รู้จัก จึงทำให้เกิดช่องทางเว็บไซต์ที่ช่วยให้ศิลปินอิสระสามารถทำกำไรจากผลงานของตนเองได้ นอกจากนี้ยังทำให้ผลงานเป็นที่รู้จักและเข้าถึงแฟนเพลงได้ง่าย โดยการสร้างผลงานเพลงและขายผ่านทางเว็บไซต์ ให้ผู้ที่สนใจดาวน์โหลดไปฟังได้ง่ายและรวดเร็ว

ประโยชน์ของการนำเพลงไปลงขายตามเว็บไซต์นั้นทำให้นักดนตรีมีอิสระและสร้างสรรค์ผลงานให้แพร่กระจาย ช่วยบอกเล่าเรื่องราวเพื่อสร้างยอดขายให้แก่อัลบั้ม ไม่เพียงแต่ลงขายเพลงในเว็บไซต์ได้อย่างเดียวเท่านั้น ยังมีบริการห้องแชท รายการวิทยุออนไลน์ชุมชนคนรักดนตรีที่จะช่วยสร้างชื่อเสียง โดยผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์โหลดเพลงมีความสนใจอยู่แล้วในเพลงหลายๆประเภท ดังนั้นเราจะพบเจอกับผู้บริโภคที่จับกลุ่มเพื่อชื่นชมผลงานหรือติชม และสั่งซื้อเพลง

การขายเพลงเป็นในรูปแบบของไฟล์ MP3 ช่วยทำให้ผู้ซื้อสามารถได้รับไฟล์ที่สะดวก อีกทั้งหลายๆบริษัทเพลงเริ่มเปิดให้ดาวน์โหลดทางออนไลน์แทนการวางจำหน่ายในรูปแบบซีดี ที่ทำยอดขายได้น้อยในปัจจุบัน เพราะนอกจากจะมีปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์แล้ว ยังมีค่าใช้จ่ายในการบรรจุ การจัดส่งสินค้า และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องในการผลิตแผ่นซีดี เพราะฉะนั้นการขายเพลงในรูปแบบ MP3 จึงช่วยให้บริษัทเพลงต่างๆประหยัดค่าใช้จ่ายได้ ทำให้มีกำไรเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ผู้ที่ขายเพลงในเว็บไซต์อาจจะต้องเสียค่าธรรมเนียมเล็กน้อย แต่หากไม่ต้องการเสียค่าธรรมเนียมให้กับเว็บไซต์ต่างๆ ยังสามารถทำเว็บไซต์หรือบล็อกขึ้นมาเอง เพื่อโฆษณาเพลงหรือขายเพลงให้กับผู้อื่น มีฐานแฟนเพลงเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังให้คำแนะนำในการเป็นศิลปินที่ประสบความสำเร็จแก่นักดนตรีรายใหม่ๆ ที่ต้องการสร้างสรรค์ผลงานและขายผลงานของตนในเว็บไซต์ออนไลน์

การขายเพลงในเว็บไซต์มีคู่แข่งค่อนข้างเยอะพอสมควร มีตั้งแต่นักดนตรีสมัครเล่นไปจนถึงศิลปินแนวหน้า หากจะหากินทางด้านนี้ต้องคำนึงถึงการแข่งขันที่สูงด้วย ในขณะเดียวกันต้องแข่งกับผู้บริโภคที่ละเมิดลิขสิทธิ์นำเพลงไปเผยแพร่ และจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต ถึงแม้จะมีการจับกุมการละเมิดลิขสิทธิ์มากขึ้นแต่ก็ยังคงไม่ทั่วถึงอยู่ดี

เทคโนโลยีที่ช่วยให้ได้รับความสะดวกมากยิ่งขึ้นจากการดาวน์โหลดเพลง

55

โดยส่วนตัวมองว่าในปัจจุบันนี้คนส่วนใหญ่เริ่มหันมาสนใจการดาวน์โหลดเพลงผ่านอินเทอร์เน็ตบนเว็บไซต์เพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นวิธีที่ทำได้ง่ายและสะดวก อีกทั้งยังเป็นการดาวน์โหลดเพลงที่ถูกกฎหมาย สามารถนำไปฟังได้ฟรี คงต้องแยกพิจารณาระหว่าง ‘ตลาด’ กับ ‘เทคโนโลยี’ คือในแง่ของเทคโนโลยีนั้น ตอบได้ว่าถึงเวลาแล้วที่จะมาทดแทน physical product สำหรับคนทั่วๆ ไป เพราะจากพฤติกรรมของคนฟังเพลงทั่วๆ ไป ให้ความนิยมชมชอบกับ MP3 ได้อย่างไม่ตะขิดตะขวงใจแสดงว่า ระดับความละเอียดของเพลงแค่ MP3 ก็เพียงพอแล้ว ซึ่งเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการดาวน์โหลดในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นแบนด์วิธ (ความเร็วในการโหลด) หรือค่าใช้จ่ายในการโหลดเพลง MP3 นั้น ได้เดินทางมาถึงจุดที่มีต้นทุนต่ำมากๆ แล้ว เมื่อใดก็ตามที่ผู้จำหน่ายเพลงจัดให้มีความสะดวกในการโหลดเพลงมากขึ้น ก็จะทำให้คนฟังเพลงทั่วไปหันมาใช้วิธีดาวน์โหลดเพลง MP3 แทนที่การซื้อแผ่นซีดีมากขึ้นอย่างไม่ต้องสงสัย

หากเป็นเช่นนั้น เปอร์เซ็นต์ส่วนใหญ่ของการซื้อ-ขายเพลงจะไปตกอยู่กับการดาวน์โหลด ‘มากกว่าครึ่ง’ ของรายได้ในการขายเพลงทั้งหมด ส่วนการขายเพลงผ่านสื่อกลางประเภทที่จับต้องได้อย่างพวกซีดีและแผ่นเสียงนั้น จะยังคงมีอยู่ แต่ด้วยปริมาณที่ไม่มากนัก และจะเจาะเฉพาะกลุ่มนักฟังเพลงที่เน้นคุณภาพและต้องการ ‘เข้าถึง’ อรรถรสของเพลงจริงๆ เท่านั้น

ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี คุณภาพเสียง ตอนนี้อยู่ในเกณฑ์น่าพอใจหรือไม่
ตอนที่แผ่นซีดีออกมาใหม่ๆ เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว ช่วง 3-4 ปีแรกนั้น ฟอร์แม็ตซีดี เป็นดิจิตัล ออดิโอ ฟอร์แม็ตแรกถูกโจมตีจากกลุ่ม ‘นักฟังเพลง’ ที่มีความพิถีพิถันอย่างมาก ในแง่ของคุณภาพเสียง ว่าไปแล้ว คุณภาพในการถ่ายทอด ‘ความเป็นดนตรี’ สู้แผ่นเสียง ซึ่งเป็นอะนาลอก ออดิโอ ฟอร์แม็ตไม่ได้ แต่หลังจากนั้นเป็นต้นมา วิศวกรที่พัฒนาซีดีก็ได้ค้นพบปัญหาของเทคโนโลยีดิจิตัล และได้หาวิธีการจัดการกับมันจนผ่านพ้นมาได้ จนถึงขณะนี้ แม้กระทั่งนักฟังเพลงระดับไฮเอ็นด์ฯ ที่มุ่งเน้นคุณภาพเสียงที่สะท้อนอรรถรสของดนตรีอย่างถึงที่สุด ก็ยังยอมรับคุณภาพเสียงของซีดี โดยเฉพาะสังกัดผู้ผลิตแผ่นที่เน้นคุณภาพมากๆ ยิ่งทำให้เรามั่นใจว่า สเปคฯ ของซีดีที่ 16bit/44.1kHz เพียงแต่ว่าผู้ผลิตแผ่นซีดี “จะต้อง” ใช้ความพิถีพิถันในการผลิตให้มากที่สุด

ธุรกิจแนวหน้าของประเทศบนโลกออนไลน์